Bình luận viên Đình Khải: Bình luận viên là công việc ” Làm dâu trăm họ” | Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ truyền hình

slideslideslide

categoryTác nghiệp

Bình luận viên Đình Khải: Bình luận viên là công việc ” Làm dâu trăm họ”

Nhà báo Đình Khải:

CHUYỆN CŨ NHẮC LẠI
Cách đây 12 năm, nhân đọc một bài báo của nhà báo Nguyễn Lưu đăng trên báo Hà Nội mới viết về nghề bình luận viên bóng đá, mình đã có bài “trao đi, đổi lại”. Nhân World Cup 2018 đang diễn ra, xin post lại bài viết này để các bạn cùng đọc.

Nhà báo, bình luận viên Đình Khải

Nhà báo, bình luận viên Đình Khải

——————————————
KHEN VÀ CHÊ
Kể từ ngày World Cup 2014 khởi tranh trên đất Brazil, thỉnh thoảng đọc trên FB mình thấy có những ý kiến khen chê các Bình luận viên (BLV) bóng đá. Mình cho đó là một chuyện bình thường trong cuộc sống. Và thực ra đó cũng không phải là chuyện mới mẻ gì. Cách đây 8 năm, vào dịp World Cup 2006 diễn ra ở nước Đức, chuyện này cũng đã xảy ra rồi. Còn nhớ hồi ấy nhà báo lão làng Nguyễn Lưu đã có bài viết về vấn đề này, với nhân đề “Thức đêm biết đêm dài”, đăng trên báo Hà Nội mới. Và mình đã “ăn theo”, cũng viết một bài đăng trên báo Hà Nội mới. Giờ tìm lại, thấy bài báo cũ. Xin đăng lên để những ai quan tâm cùng tham khảo cho vui nhé:

BÌNH LUẬN BÓNG ĐÁ, MỘT NGHỀ KHÔNG DỄ
Tôi đã đọc bài: “Thức đêm biết đêm dài” của nhà báo Nguyễn Lưu đăng trên báo Hà Nội mới số ra gần đây, viết về công việc bình luận bóng đá. Là một người cũng đã có may mắn nhiều năm làm cái nghề hò hét “Vào… lại không vào” này, xin mạo muội “tát nước theo… nhà báo Nguyễn Lưu” mà nói lên vài suy nghĩ của mình về cái nghề “làm dâu trăm họ” này.
Nhà báo Nguyễn Lưu viết: “ …lên sóng một buổi bình luận hay tường thuật không dễ chút nào. Ngoài khả năng theo sát trận đấu, anh ta cần thuộc tên cầu thủ, huấn luyện viên, hiểu rõ những vấn đề có liên quan đến trận đấu và tùy cơ mà thể hiện lời bình.” Ấy là tác giả bài báo nói gọn lại thế thôi, chứ diễn giải nó ra, nghề này còn nhiều “công đoạn” lắm. Cho đến nay, tường thuật bóng đá ở nước ta chưa có trường, lớp nào dạy môn này. Tất cả các bình luận viên bóng đá của các đài phát thanh và truyền hình đều tự học mà thành. Nghề này là một nghề không ít khó khăn, vất vả. Người làm bình luận bóng đá phải có sức khỏe thật tốt, có lòng đam mê nghề nghiệp, có giọng nói chuẩn và cần có một phông văn hóa sâu rộng. Hoạt động bóng đá và thể thao thường diễn ra vào buổi tối và ngày nghỉ. Nếu chỉ làm việc theo lối hành chính, công chức thì chẳng thể theo nó được đâu…

Nhà báo Đình Khải ( Người đúng trong ảnh) cùng các giảng viên của học viện báo chí và truyên truyền nhân 21/6/2018

Nhà báo Đình Khải ( Người đứng trong ảnh) cùng các giảng viên của học viện báo chí và tuyên truyền nhân 21/6/2018

Nhận xét về các bình luận viên trẻ bây giờ, nhà báo Nguyễn Lưu viết: “Tôi cam đoan ở tuổi ấy, lứa chúng tôi như Hoài Sơn, Đình Khải, kể cả Trần Tiến Đức khi trước, đều thua xa mấy bình luận viên còn rất non tơ này…” Đúng là như thế. Bởi nếu không thế thì chẳng hóa ra xã hội dậm chân tại chỗ sao? Ông bà ta chẳng bảo “Con hơn cha là nhà có phúc” đó sao? Thời chúng tôi, mà cũng chỉ mươi năm về trước thôi, làm gì có lắm loại báo chí thể thao, làm gì có nhiều Tin nhanh World Cup (đến mức người hâm mộ bóng đá chẳng biết nên chọn tờ nào) như bây giờ. Càng không thể có mạng internet, không có nhiều kênh truyền hình trong nước và nước ngoài như bây giờ. Thế cho nên, bây giờ những thông tin mà bình luận viên cần có cho một trận đấu, cho cả một mùa giải, thậm chí là những thông tin chi tiết về một cầu thủ, một huấn luyện viên hay một đội bóng đều ngập tràn trên các báo, các đài và trên mạng internet. Chứ đâu như thời chúng tôi, vào mùa World Cup, hàng ngày cứ phải chầu trực vào lúc 15 giờ trước cửa Thông tấn xã Việt Nam để đợi mua tờ Tin nhanh (duy nhất) vừa ra lò… Nhưng, cái thuận lợi của các bình luận viên bây giờ đồng thời cũng là cái khó khăn, cái thách thức mà họ đang gặp phải. Người hâm mộ bóng đá bây giờ cũng có thể chỉ ngồi ở nhà mình, với cái điều khiển TV trong tay là họ có thể xem rất nhiều kênh truyền hình, cả trong nước và nước ngoài, hoặc có thể vào mạng internet để cập nhật thông tin cho riêng mình. Nghĩa là, “dân trí” về bóng đá ngày nay cũng đã cao lắm rồi. Điều này là một thực tế khách quan, một thách thức không nhỏ, đòi hỏi các bình luận viên phải tự nâng cao trình độ của bản thân mình về mọi mặt, thì mới có thể làm tròn trách nhiệm “làm dâu trăm họ”…
Nhà báo Nguyễn Lưu viết: “ làn sóng phê phán quá đáng những bình luận viên trẻ… nào là chưa ráo máu đầu, rồi không biết cả tiếng Tây lẫn tiếng ta, rồi không biết gì về bóng đá, nói ngọng, nói vấp… thôi thì đủ cả.” Tôi chợt hỏi: Ai là người phê phán các bình luận viên trẻ? Và đã nhiều đến mức trở thành “một làn sóng” chưa? Nếu đúng như thế thì không khéo những bình luận viên mới bước vào nghề không còn dám cầm micro nữa chăng? Nhưng, tôi đồ rằng có lẽ chưa đến mức như thế, chưa đến mức trở thành làn sóng, mà có thể nhà báo Nguyễn Lưu nói quá lên đấy thôi. Còn ai phê phán các bình luận viên trẻ? Phải chăng đó là những người rất am hiểu về bóng đá và vì thế, hoặc là họ bực mình vì các bình luận viên chưa nói được những gì mà họ cần, hoặc ngược lại, nói những gì mà họ đã biết cả rồi. Và như thế, chắc chắn là số lượng người phê phán “đủ cả” ấy không nhiều. Nhưng, xin nhắc lại rằng đối tượng phục vụ của các đài phát thanh và truyền hình là rất rộng lớn, thuộc đủ mọi trình độ, mọi thành phần, giới tính và lứa tuổi. Và chắc chắn đối tượng rộng lớn, tới hàng chục triệu người ấy, không phải ai cũng đã có đủ điều kiện, đủ khả năng để tìm và hiểu một cách sâu sắc về bóng đá. Vì thế, nên chăng là rất cần cung cấp những thông tin cần thiết cho những đối tượng rộng lớn này…
Nói tóm lại, bình luận bóng đá thời nay là một nghề không dễ chút nào. Nó đòi hỏi các bình luận viên phải luôn luôn rèn luyện mình, tìm mọi cách để tự nâng mình lên về mọi măt thì mới có thể phục vụ được, vừa cho những người hâm mộ bóng đá có trình độ am hiểu về bóng đá đã được nâng cao, vừa cho quảng đại quần chúng ở mọi miền đất nước. Các bình luận viên trẻ có thể còn non kinh nghiệm, nhưng họ có thừa nhiệt tình, sự hiểu biết và điều kiện làm việc hiện đại, vì thế chắc chắn họ sẽ khắc phục được những khiếm khuyêt để tự hoàn thiện mình nhằm phục vụ người hâm mộ bóng đá ngày một tốt hơn. Chỉ mong người hâm mộ bóng đá đừng phê phán một cách nặng nề, thậm chí là chỉ trích, mà thay vào đó là có những nhận xét, những chỉ bảo tận tình trên tinh thần xây dựng để cho các bình luận viên trẻ tự tin và ngày một tiến bộ hơn trong công việc “làm dâu trăm họ” này.

 

ĐÌNH KHẢI
(Báo Hà Nội mới, ngày 7-7-2006)

Thư viện